“चिनियाँ र भारतीय सैनिकहरूबीच सोमबार गल्वान उपत्यकामा गम्भीर शारीरिक भिडन्त भयो। भारतीय पक्षले भनेको छ– तीन भारतीय सैनिक मारिए। चिनियाँ सेनाले यस झडपमा हताहति भएको पुष्टि गरेपनि हताहतिको संख्या बताएको छैन” चीनबाट प्रसारण हुने ग्लोवल टाइम्सले आफ्नो सम्पादकीयमा लेखेको छ।
चीनको सरकारको एक विश्वासिलो यस संचार माध्यमले अगाडि लेख्छ– यो अहिलेसम्म चिनियाँ र भारतीय सैनिक बीचको सबैभन्दा गम्भीर मुठभेड हो। भारतीय मिडियाले बताएका छन्– सन् १९७५ पछि दुई देशबीचको सीमा विवादमा सैनिकको मृत्यु भएको पहिलोपटक हो।
यी दुई मुलुकको सीमामा भारतले विस्तृत पूर्वाधार निर्माण गर्दै आएको छ। त्यस क्रममा वास्तविक नियंत्रण रेखा क्षेत्रवरपर रहेका विवादित स्थानमा समेत भारतले पूर्वाधार विस्तार गरिरहेको थियो। यस कार्यलाई चिनिया पक्षले बारबार भारतीय समकक्षीसँग रोक्न भने पनि नरोकिएका कारण चिनीया र भारतीय सेनाबीच शारीरिक झडप हुन पुग्यो।
उक्त सम्पदकीयमा ‘चीन-भारत सीमानामा निरन्तर तनावको मुख्य कारण भारतीय पक्षको अहंकार र लापरवाही हो। हालका वर्षहरूमा, नयाँ दिल्लीले सीमा मामलाहरूमा कडा अडान लिन थालेको छ। यसो गर्नुमा दुई भ्रमहरुले भर गरेको हुनसक्छ’ बताइएको छ।
यसले चीन भारतसँगको सीमा मामलालाई चर्काउन चाहदैन भन्दै लेखेको छ– भारतलाई के लागेको हुन सक्छ भने चीनमाथि अमेरिकाको बढ्दो रणनीतिक दबाबका कारण चीनले भारतसँगको सम्बन्ध बिगार्न चाहँदैन, त्यसकारण चीन भारतीय पक्षबाट हुने सानातिना भडकाउ विरुद्ध जाइ लाग्दैन। त्यसमाथि, केही भारतीयहरू चीनको भन्दा भारतको सेना शक्तिशाली छ भनेर विश्वास गर्छन्। यस्ता गलत धारणाहरूले भारतीय कदमलाई सही सावित ठान्न सक्छ र भारतको चीन नीतिलाई दबाबमा राखेको छ।
सम्पादकियले चीन भारतको सीमा तनावमा अमेरिकाको भूमिकालाई स्पष्ट गर्दै भनेको छ– अमेरिकाले आफ्नो इन्डो –प्याशिफिक रणनीतिले भारतलाई फुस्लाइरहेको छ। यसो हुँदा केही भारतीय सम्भ्रान्तहरुलाई ती माथिका गलत धारणाहरु बनाउन सहयोग पुर्याएको छ। २०१७ मा चीनको क्षेत्रीय सार्वभौमिकतालाई खुला चुनौती दिन भारतीय सेनाले सीमा रेखा पार गर्दै डोक्लम क्षेत्रमा प्रवेश गरेका थिए त्यबला पनि भारतीयहरुको त्यस्तै घमण्डको कारण थियो। त्यसबेलाको आक्रामक अवस्थालाई भारतीय जनताले प्रशंसा गरेका थिए, जसको मतलव चीनप्रति भारतीय सम्भ्रान्तको मानसिकता अस्वस्थकर र खतरनाक छ।
चीन भारतसँग टकराव गर्न चाहँदैन र शान्तिपूर्ण रूपमा द्विपक्षीय सीमा विवादको सामना गर्न चाहन्छ। यो चीनको सद्भावना हो, कमजोरी होइन। नयाँ दिल्लीबाट आउने धम्कीमा झुक्न र शान्तिको नाममा चीनले कसरी आफ्नो सार्वभौमिकता त्याग्न सक्छ?
चीन र भारत ठूला देशहरू हुन्। यी दुबै देशहरूको साथसाथै यस क्षेत्रका सीमा क्षेत्रहरूमा शान्ति र स्थायित्व महत्वपूर्ण छ। नयाँ दिल्ली स्पष्ट हुनुपर्दछ कि अमेरिकासँग चीन–भारतबीचको सम्बन्धमा लगानी गर्ने स्रोत सीमित छ। अमेरिकाले गर्न सक्ने भनेको भारतलाई आड लाउने स्थानका रुपमा विस्तार गर्ने मात्र हो। जुन वाशिंगटनले चीनसँगको भारतको सम्बन्ध बिगार्न उपयोग गर्न सक्छ र भारतलाई वाशिंगटनको सेवा गर्न समर्पित तुल्याउँछ।
यसरी नै ग्लोवल टाइम्सले’ चीन र भारतको शक्ति बीचको अन्तर स्पष्ट छ भएको र चीन भारतसँगको सीमा विवादलाई टकरावमा बदल्न नचाहेको स्पष्ट गरेको छ।’ यसले लेख्छ– यो चीनबाट सद्भावना र संयम हो। तर चीन सीमाको अवस्थाबारे पुरै ढुक्क छ। यसले द्वन्द्व चर्काएको होइन र चर्काउने पनि छैन, तर यो कसैबाट उव्जाएका द्वन्द्वबाट डराउँदैन। यस नीतिलाई नैतिकता र शक्ति दुबैले समर्थन गरेकोछ। हामी हाम्रो यस आधारभूत अडानसँग कसैसँग सम्झौता गर्दैनौ।
ग्लोवल टाइम्स लेख्छ– गल्वान उपत्यकामा यस पटक भएको झडपले दुबै पक्षलाई हानी पुर्याएको छ। चीन र भारत सीमा तनावका कारण भइरहेका लगातारको झडपहरु कुनैपनि बेला नियन्त्रण बाहिर जान सक्छन्। उक्त घटनापछि दुबै पक्षका सेनाको नेतृत्वले संयमता अपनाएको देखिन्छ। यसले दुबै पक्ष द्वन्द्वलाई शान्तिपुर्ण ढँगले कावूमा राख्न र द्वन्द्वलाई बढ्न नदिन चाहेको देखिइन्छ। यो उल्लेखनीय कुरा हो कि चिनियाँ पक्षले चिनियाँ सेनाको हताहतिको संख्या खुलासा गरेको छैन ताकि बदला र प्रतिरोधात्मक भावना जनताबीच प्रसार नहोस्।
हामी गल्वान उपत्यकामा तनाव शान्त भएको हेर्न चाहन्छौं। यो आशा गरिएको छ कि भारतीय पक्षले मोर्चाका सिपाहीहरू र ईन्जिनियरहरूको सुदृढ व्यवस्था गर्न सक्नेछ। यसैगरी दुईपक्षका सेनाको नेतृत्वले गरेका सहमतिलाई पालना गर्नेछ। यदि परिस्थिति शान्त भयो भने यसले दुबै पक्षलाई फाइदा पुर्याउँछ, र यसका लागि चिनियाँ र भारतीय दुवै पक्षका अग्रगामी सेनाहरूको प्रयासको आवश्यकता छ।
सम्पादकियको अन्तमा भनिएको छ– चीन– भारत सीमा मामलामा चिनियाँ जनताले सरकार र जनमुक्ति सेनामा विश्वास गर्नुपर्दछ। तिनीहरूले दृढतापूर्वक चीनको क्षेत्रीय अखण्डताको रक्षा गर्नेछन् र सीमा विवादको साथ व्यवहार गर्दा राष्ट्रिय हितलाई कायम राख्नेछन्। चीनसँग आफ्नो भूमिको प्रत्येक इन्च जोगाउने क्षमता र बुद्धिमत्ता छ र कुनै रणनीतिक चाल यहाँ काम लाग्दैन। २०२० जुन १७ मा ग्लोवल टाइम्समा प्रकाशित ।
